CHÂU PHI Thuyết minh: Sir. David Attenborough Dịch phụ đề: Hoàng Hà (Anabas)
Châu Phi.
Trong bốn năm thực hiện loạt phim này,
chúng tôi đã tới một số nơi rất đặc biệt...
chứng kiến những động vật hành xử theo những cách chưa từng ghi lại trước đó
(Voi rên rỉ)
Nhưng Châu Phi còn một câu chuyện khác để kể.
Động vật hoang dã của châu lục này...
đã thay đổi rất nhiều trong 50 năm qua
hơn cả hai triệu năm trước đó
cảnh quan và khí hậu đang biến đổi
Ngày nay động vật đang đối mặt với những thách thức chưa từng có.
Trong khi đân số châu Phi...
tăng trưởng gần gấp đôi tốc độ toàn cầu.
(Hà mã gầm rú)
Có một nhu cầu ngày càng cấp thiết để hiểu biệt...
và quan trọng hơn cả là bảo tồn động vật hoang dã trên châu lục này.
(huýt sáo)
Ngày nay, đã có một thế hệ mới các nhà tự nhiên học...
những người đang đấu tranh nhằm cứu vớt những vùng hoang dã...
cùng những động vật ở đó.
Một, hai, ba!
Đây là châu lục hoang dã lớn nhất hành tinh
những gì xảy ra ở đây đều tác động tới tất cả chúng ta.
Vậy tương lai những vùng hoang dã châu Phi là gì?
Phần V: TƯƠNG LAI CHÂU PHI
Con vật này đã trở thành mục tiêu số một thế giới của những kẻ săn trộm.
Đồng loại của nó đã bị săn bắn tới gần như sắp tuyệt chủng.
Giờ nó rất hiếm tới mức mỗi cá thể này đều được giám sát...
cả ngày lẫn đêm.
Đây là loài tê giác đen (black rhinoceros)
Tê giác đen nổi tiếng cộc cằn...
và tính khí bất thường.
Nhưng nó đang ở tình trạng nguy ngập nhất
vì trên mũi nó...
có cái sừng...
có giá trị tương đương với trọng lượng tính bằng vàng.
(Tê giác khịt mũi)
Nhu cầu sừng tê giác đã tăng vọt.
Hiện đã tăng gấp 30 lần khiến nạn săn trộm ngày càng gia tăng...
chỉ trong vòng năm năm qua.
Ngày nay, bột sừng tê giác có giá tới 65.000 USD/Kg.
Tê giác là mục tiêu hấp dẫn với tội phạm có tổ chức.
Trong y học Trung Quốc, người ta tin rằng sừng tê giác có thể giảm sốt
và một số người VIETNAM buôn bán nó như một loại thuốc chữa bách bệnh
từ ung thư tới say rượu.
Nó được làm từ chất keratin chẳng khác gì lông và móng,
và không có chứng minh lâm sàng là loại dược liệu có giá trị.
(Tê giác khịt mũi)
Nhưng đã khiến tất cả tê giác đen châu Phi trở thành mục tiêu.
Tất cả chúng đều bị giết sạch ở Uganda và Rwanda,
chỉ còn khoảng 600 con sống sót ở Kenya
Đây không phải là những kẻ săn trộm.
Đây là đội bảo vệ.
(Lên đạn)
(Súng nổ)
(Tê giác kêu)
Quá trình bảo vệ được giám sát bởi chuyên gia tê giác tiến sỹ Matthew Mutinda
một trong những bác sĩ thú y hàng đầu thuộc Đội phục vụ Động vật Hoang dã Kenya.
'Tê giác đen đang trong tình trang nguy ngập.
Những gì chúng tôi đang cố gắng làm tại khu Bảo tồn Dộng vật Hoang dã Lewa
là nhằm bảo vệ động vật,
cung cấp nơi trú ẩn an toàn và có bảo vệ...
nơi chúng có thể sinh sản và sống tự do.
Không còn nhiều tê giác hoang dã ở châu Phi.
Hầu hết như nơi này khu Bảo tồn Động vật Hoang dã Lewa,
đều có nhân viên vũ trang bảo vệ.
Con tê giác cái này đã đến thời điểm...
phải thực hiện một số kiểm tra y tế,
bao gồm cả việc lấy mẫu máu.
Việc này giúp ngăn chặn những kẻ săn trộm và buôn bán động vật hoang dã
khi DNA trong giao dịch bất hợp pháp sừng tê giác...
có thể dùng để lần ngược ra nguồn gốc.
Khi phải gây mê trong tự nhiên,
bạn có thể gặp một số rủi ro nhất định
Con tê giác cái này đã phản ứng xấu với thuốc gây mê.
(Tiếng Swahili)
Nó không thở được
Đó là một tính huống hiếm gặp nhưng rất nghiêm trọng.
Anh biết rằng vài phút tới rất quan trọng
Với một loài vật lớn như con vật này,
chỉ còn cách duy nhất để tim đập trở lại
khi mà bạn đang ở trong rừng,
nhờ sự nhanh trí của Matthew
họ đã nghe thấy tiếng nó thở.
Họ đã làm cho nó đứng lên được.
Không có gì ngạc nhiên, khi nó bị mất phương hướng.
(Tiếng va đập)
(Tê giác rên rỉ)
Nhiện vụ đã hoàn thành.
Đó là một thử thách,
nhưng giờ, còn tê giác này được theo dõi và bảo vệ...
trong suốt quãng đời còn lại của nó.
Vài phút sau, nó đã bình thản ăn cỏ cùng mẹ
Có vẻ nhẫn tâm khi đối xử với một con vật như vậy,
nhưng chúng ta phải giám sát cẩn thận để có thể nhận diện từng cá nhân.
Chúng đang ở tình trạng nguy ngập nhất
Ngay lúc này, trung bình,
mỗi ngày có một con tê giác bị những kẻ săn trộm giết ở châu Phi.
Có quá ít tê giác đen còn lại ở Kenya...
tới mức chúng ta có thể xác minh từng con.
Nhưng chúng vẫn là sinh vật khiến chúng ta phải kinh ngạc.
Trước đây, mọi người đều cho rằng...
tê giác đen là sinh vật sống cô độc.
Ở Kalahari này một camera quay đêm cho thấy...
chúng có tính cộng đồng hơn rất nhiều mọi người từng nghĩ.
(Tê giác thở)
(Tê giác rống)
Việc tụ tập tại hố nước này là một cánh cửa thần kỳ nhìn về quá khứ.
Những nhà thám hiểm đầu tiên cho biết họ thấy tê giác ở mỗi bụi cây.
Trước khi phát minh ra súng,
có lẽ có tới hàng trăm ngàn con tê giác
trên khắp châu lục.
Những người bảo vệ tê giác châu Phi đang nỗ lực nhằm đảm bảo rằng...
chúng ta còn được chứng kiến những cảnh tượng tuyệt vời này...
trong thời gian 50 năm nữa
Ngay khắp châu Phi, Các nhà bảo vệ môi trường ý thức rằng...
nếu muốn cứu vớt những động vật lớn thì phải bắt tay ngay lúc này
Dân số châu lục...
vừa mới vượt quá một tỷ
nhiều động vật hoang dã đang bị săn bắn thương mại để làm thức ăn.
Một số hợp pháp,
nhưng phần lớn bất hợp pháp.
(Tiếng rống)
Thịt động vật hoang dã thường được bán như thịt dê hoặc bò.
Doanh thu ở mức kinh ngạc.
Hàng triệu tấn thịt được tiêu thụ khắp châu Phi hàng năm.
Với đà này, một số loài...
gần như chắc chắn tiến tới tuyệt chủng.
Săn bắn thương mại không chỉ ảnh hưởng tới động vật ăn cỏ.
Khi con mồi suy giảm, sẽ tác động tới những kẻ săn mồi.
50 năm trước,
từng có khoảng nửa triệu sư tử ở châu Phi.
Ngày nay, chỉ còn dưới 30.000 con
Nhưng tại một vùng khác ở châu Phi,
mọi thứ đang được cải thiện theo cách rất lạ thường.
Những kẻ săn mồi này đã trở thành một phần trong một liên minh mới lạ.
Những năm gần đây, tình trạng sư tử đói tấn công gia súc ngày càng tăng.
Một nhóm Maasai truyền thống phản ứng theo cách rất phi truyền thống.
Maasai là những mục đồng vốn không bao giờ ăn thịt động vật hoang dã.
Nhưng khi sư tử tấn công gia súc của họ, họ phải đáp trả.
Maasai và sư tử là những kẻ thù tryền kiếp.
Săn sư tử còn là một nghi lễ công nhận những chiến binh Maasai trẻ
như anh Olubi Lairumbe.
(Phiên dịch): Với tôi hay bất kỳ Maasai nào
giết chết một con sư tử là hành động cuối cùng để trở thành...
một Maasai thực thụ.
Không gì sánh bằng việc đó.
Không ai hiểu rõ đời sống sư tử...
hơn chính những Maasai.
Tôi đã gặp Olubi cùng một số chiến binh khác trong làng
để tìm hiểu mối quan hệ giữa họ với "chúa tể" quanh đây.
Có bao nhiêu con sư tử quanh đây?
(Phiên dịch): Quanh đây có khoảng 100 con
Tất cả chúng đều có tên phải không?
Phiên dịch: Mỗi con sư tử đều có tên. một cái tên Maasai.
Khi bạn thấy một con sư tử,
bạn có biết nó sẽ hành xử ra sao không?
(Phiên dịch): Điều đó tùy thuộc vào sư tử.
Với chiến binh Maasai, sư tử không có gì đáng sợ.
Khi tôi thấy một con sư tử rất có thể nó muốn tấn công tôi.
(Phiên dịch): Chỉ khi bạn đe dọa nó.
Mmm, Hy vọng con sư tử tiếp theo biết điều đó
(Cười)
Olubi giết chết con sư tử đầu tiên khi anh mới 17 tuổi,
sau khi nó tấn công gia súc của anh.
Thật không may, con sư tử đó có mang.
Điều đó tạo ra một sự thay đổi đáng kể.
(Tiếng Maasai)
(Phiên dịch): Người Maasai luôn tôn trọng những sinh vật sống.
Tôi bắt đầu cảm thấy hối tiếc với con sư tử bị tôi giết.
Cuối cùng tôi thấy chúng đáng được tôn trọng.
Olubi đã có một sự thay đổi kịch tính
Anh đã quay lưng lại với hàng trăm năm truyền thống của Maasai.
Cùng một số chiến binh khác, Olubi trở thành người bảo vệ sư tử.
Thay vì săn bắt sư tử Olubi lại bảo vệ chúng.
Anh hợp tác với Stephanie Dolrenry,
người trợ giúp hàng đầu của dự án.
(Tiếng Maasai)
Chỉ cần tôn trọng truyền thống của họ
và trang bị kiến thức sinh thái cho họ,
sẽ rất thành công.
Họ biết rõ vùng đất của mình biết cách lần ra dấu vết sư tử,
họ đã làm việc đó từ thế hệ này sang thế hệ khác
Họ biết cách lần ra dấu vết chúng,
biết làm cách nào để săn chúng, hay tìm ra chúng.
Đây chỉ là một dự án quy mô nhỏ.
Nhưng với số lượng sư tử ngày càng giảm
Họ cần mọi sự trợ giúp có thể
Olubi đang theo dõi tín hiệu phát từ thiết bị trên cổ sư tử.
Anh có thể cảnh báo dân làng di chuyển đàn gia súc...
khi chúa tể có mặt quanh vùng.
Nhờ vậy, tránh được xung đột với sư tử
Ngay khi dự án bắt đầu...
không còn sư tử bị giết trong vùng
Bằng cách kết hợp khoa học, truyền thống và hiện đại,
họ đang bắt đầu tạo nên một khác biệt thực sự.
Có rất nhiều điều học được ở đây
Tôi thấy mình đang mang tới công nghệ, tri thức hiện đại...
Và đổi lại họ dạy chúng tôi về môi trường
và cách sự vật thay đổi trong môi trường của họ.
Đó là là quá trình trao đổi thực sự vô tư.
Bạn khó mà nói chúng ta những nhà sinh vật học là giáo viên.
Hay những người bảo vệ là giáo viên.
Tất cả chúng ta đều là giáo viên và cũng đều là học viên
tôi nghĩ rằng... sự hòa trộn đó thật kỳ diệu.
Mấu chốt của dự án này là một sự thay đổi thái độ rất lớn...
ở những chiến binh Maasai.
Một loài vật từng là kẻ thù truyền kiếp giờ lại được họ bảo vệ.
Việc sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm với những cộng đồng khác
'nghĩa là những dự án như vậy có thể được tái triển khai...
'tại những vùng châu Phi khác
Theo truyền thống, khi một chiến binh giết chết một con sư tử,
anh ta lấy tên con sư tử đó.
Bây giờ, lại ngược lại.
Giờ, sư tử lấy theo tên chiến binh bảo vệ nó.
Lược đồ này là một thành công rất lớn.
Có khoảng 100 con sư tử quanh khu vực này tham ra trong lược đồ
Đó là hành động bảo tồn trong thế kỷ 21
Có lẽ mối đe dọa lớn nhất tới động vật hoang dã...
là cạnh tranh không gian sống
với sự gia tăng dân số rất nhanh
Dãy núi lửa Virunga giáp ranh biên giới...
Rwanda, Uganda và Cộng hòa Dân chủ Congo.
Đất núi lửa rất màu mỡ.
Đó là một trong những vùng canh tác chủ đạo ở châu Phi.
Nhưng người dân cũng chia sẻ khu vực này
với một trong những họ hàng gần gũi nhất với con người.
Đây là nơi cư trú...
của hơn 800 khỉ đột núi (mountain gorilla) hoang dã cuối cùng trên trái đất.
Chúng ta đã biết rất rõ loài vật này,
chúng được nghiên cứu rất kỹ từ 50 năm nay
Một con cái lưng trắng mạnh khỏe giữ vai trò đầu đàn
đời sống đàn khỉ vốn chủ yếu là thanh bình.
Cho đến một vài thế hệ gần đây
khỉ đột núi thường lấn khuất do sự tách biệt của rừng
và hiếm khi gặp người.
Tuy nhiên, môi trường sống của chúng đang dần bị thu hẹp,
và bây giờ những con khỉ đột này đang trơ trọi trên những sườn núi lửa
giữa một rừng đất nông nghiệp.
(Gà gáy)
Giờ khỉ đột thường xuyên chạm trán với con người
không những làm gia tăng nguy cơ bắt trộm
mà còn cả bệnh tật.
Khỉ đột hầu như không có sức đề kháng...
với những vi sinh vật gây bệnh do con người mang tới.
Số lượng chúng một lần nữa lại tụt giảm chỉ còn khoảng 250 con
Chúng đang đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng.
(Gà gáy)
Đã đến lúc phải hành động
Ranh giới Vườn Quốc gia được phân định rõ ràng,
ngăn chặn đất nông nghiệp xâm lấn.
Cuối cùng giải pháp duy nhất...
là kiên quyết quản lý chặt số khỉ đột còn lại.
Nhiều nhóm các nhà khoa học liên tục theo dõi chúng.
Rừng của chúng được tuần tra để chặt bỏ bẫy của những kẻ săn trộm.
(Dây đứt)
Bác sĩ thú y giám sát chặt chẽ sức khỏe chúng.
Không, không được lấy nó...
Việc này được tài trợ chủ yếu từ nguồn du lịch sinh thái...
và những đóng góp từ mọi nơi trên thế giới.
Khỉ đột núi giờ đã thoát khỏi bờ vực tuyệt chủng.
Mức độ can thiệp của con người có thể không thực sự hoàn hảo,
nhưng đã tỏ ra hiệu quả.
Hàng năm đã có thêm một số nhỏ khỉ đột...
và có thể, đã có đôi chút lạc quan.
Quản lý tập trung trong một khu vực được bảo vệ
có thể thích hợp với tương lai nhiều loài vật châu Phi.
Nhưng với một số động vật, việc đó đơn giản là không thể.
Điều gì sẽ xảy ra nếu con vật bạn cố gắng bảo vệ...
không phù hợp với lối sống trong công viên?
Voi cần không gian rất rộng để chuyển vùng.
Chúng cần một vùng rộng tới 3.3000 km vuông.
Nếu có cơ hội, chúng thậm chí còn di chuyển giữa các quốc gia...
để tìm kiếm loại thức ăn tốt nhất.
Nhất là khi điều kiện sống quá tệ.
Đây là cảnh tượng tại Vườn quốc gia Amboseli năm 2009.
Công viên hoang dã này là nơi cư trú của gần 1.500 con voi.
Đó là đợt hạn hán tồi tệ nhất trong nửa thế kỷ.
60% của ngựa vằn và 95% linh dương đầu bò bị tiêu diệt.
Những cơn mưa mùa biến mất từ hai năm nay
những đàn voi ở đây đang dần chết đói.
Công viên được tạo ra để bảo vệ chúng giờ đất nông nghiệp đã bao kín xung quanh
Đàn voi không còn nơi nào khác để rời đi.
Cuốn theo cùng thảm họa này, là ba chị em ruột.
Họ là những người tiên phong bảo vệ voi trong công viên.
Họ hiểu rõ những động vật ở đây hơn bất kỳ ai khác.
Nora Njiraini, Katito và Soila Sayialel.
Bạn biết đấy, mọi con voi đều được đặt tên.
Chúng thân thiện với chúng tôi.
Xin chào, Anastasia!
Ba chị em đã chăm sóc những con voi trong hơn 25 năm,
cố gắng đảm bảo an toàn cho chúng,
nhất là vào những thời điểm khó khăn.
Thật sự là khủng khiếp.
Không còn gì để ăn.
Tôi thậm chí đã hỏi những nguời Maasai cao niên
đã bao giờ họ gặp điều tương tự như vậy chưa
Lần duy nhất gần đây là vào năm 1961.
Trong năm 2009...
chúng tôi mất một lượng voi lớn.
Khoảng 400 con voi.
Bắt đầu từ những con non.
Voi thường thoát được hạn hán...
nhờ di chuyển tới những khu vực khác ít bị ảnh hưởng
Tuy nhiên, dân số của châu Phi tăng trưởng gấp đôi tỷ lệ toàn cầu.
Những tuyến đường di cư truyền thống đã bị cắt đứt...
do sư phát triển của thị trấn, thành phố đất nông nghiệp và đường giao thông...
khiến bầy voi bị mắc kẹt.
Con non này đang đói...
và họ chẳng thể làm được gì hơn.
(Voi rên rỉ)
Đối với ba chi em những người hiểu rõ từng con voi
đây là một thời kỳ khủng khiếp.
Một điều gì đó được cảm từ đáy lòng.
Bạn có thể hình dung những dạng cảm xúc mà chúng tôi phải trải qua.
Bạn biết đấy, biết rõ những con voi này...
và chứng kiến nhưng điều như vậy xảy ra thực sự tổn thương tới chúng tôi.
Đó là một năm khó khăn với mọi voi con trong vùng.
Chúng tôi đã mất tất những con non sinh trong năm đó.
Tất cả, chúng tôi đã mất tất.
(Voi rên rỉ)
Họ không thể làm gì được để cứu chúng.
Nhưng họ đã nỗ lực cứu vớt mọi con voi trong khả năng,
đặc biệt là những con voi cái còn khả năng sinh sản.
Họ thấy con voi cái này bị sa lầy trong bùn,
đã kiệt sức trong lòng hồ nứt nẻ
(Voi rên rỉ)
Con voi bị sa lầy trong bùn có tên là Kolida.
Tội nghiệp con vật, bạn biết đấy
Nó đã ở đây một thời gian khá dài.
Một Maasai đã báo cho chúng tôi
chúng tôi tập trung nỗ lực cùng với nhân viên Dịch vụ Động vật Hoang dã Kenya
(Tiếng hét)
Với trọng lượng khoảng ba tấn,
Kolida quá nặng để di chuyển bằng sức người.
Nó đang kiệt sức nhanh chóng.
Vì vậy, sáng hôm sau, máy kéo hạng nặng được điều tới.
(Tiếng hét)
(Huýt sáo)
(Voi thở)
(Tiếng hét)
Sau hai ngày sa lầy trong bùn, Kolida đã kiệt sức,
nhưng nó vẫn gắng gượng đứng lên.
Những cơn mưa đã trở lại Amboseli.
Phần nào nhờ sự tận tâm của ba chị em...
số lượng voi giờ đã bắt đầu tăng trở lại.
Không nghi ngờ gì đây là một biến cố cực kỳ nghiêm trọng.
Nhưng đó là biến cố đặc biệt hay là một mô hình đang trên đà phát triển?
Chúng cho thấy cùng với sự nóng lên toàn cầu,
chúng ta thực sự không rõ điều gì sẽ xảy ra.
Chúng ta chỉ còn cách cầu nguyện và hy vọng về một tương lai tốt đẹp hơn.
(Voi khịt mũi)
Nếu có cơ hội,
số lượng voi Đông Phi sẽ hồi phục.
Đặc biệt, nếu chúng được tự do trong phạm vi rộng
vì vậy để tránh những điều kiện khắc nghiệt nhất.
Một trong những giải pháp giúp voi có đươc không gian cần thiết
là liên kết những công viên hoang với nhau
và tạo những tuyến đường an toàn giữa chúng
Voi là những du khách tuyệt vời
và tại vùng đất Kenya này,
chúng thường xuyên di chuyển từ những vùng đất trũng
lên sườn núi để kiếm ăn trong những khu rừng.
Nhưng rồi, dân số Kenya tăng trưởng
và những con đường như thế này được xây dựng,
ngăn chặn đàn voi xuống vùng đất thấp,
nơi chúng tàn phá một số trang trại.
Không những thế còn có những nguy cơ va chạm trên đường.
Rồi ai đó đề nghị xây dựng một đường hầm.
Trong vòng 24 giờ sau khi hoàn thành,
đã có một con voi đi qua.
Giờ, tất cả những con voi đều sử dụng tuyến đường này
để lên núi kiếm ăn, chủ yếu là vào ban đêm
Những ý tưởng đơn giản như xây đường hầm là cứu cánh cho những con voi này...
nhất là trong thời kỳ hạn hán.
Khí hậu châu Phi chắc chắn đang biến đổi.
Một số nơi trên châu lục đã tăng thêm...
3,5 độ C trong vòng 20 năm qua.
Trên đỉnh núi Kilimanjaro nổi tiếng nhất châu Phi
80% của cánh đồng băng vĩnh cửu đã biến mất.
Chẳng bao lâu nữa băng sẽ tan hết.
Trên toàn châu Phi, những vùng núi thường...
là chỉ dấu đầu tiên về biến đổi khí hậu.
Ở vùng cao nguyên Ethiopia này tồn tại những sinh vật rất lạ thường.
Khỉ đầu chó Gelada (Gelada baboon)
Nạn nhân của biến đổi khí hậu.
Mặc dù khu vực này ở Ethiopia nằm trong vùng nhiệt đới,
ở độ cao 4.000 mét, thời tiết không hoàn toàn như vậy.
Khác với hầu hết động vật châu Phi,
chúng thích nghi với môi trường lạnh.
Chúng từng là một trong số linh trưởng thành công nhất châu Phi.
có mặt trên toàn châu lục.
Từng có sáu loại khác nhau.
Bây giờ, chỉ còn một loại duy nhất.
Cùng với sự ấm lên toàn cầu,
việc kiến ăn của chúng ngày một khó khăn,
chỉ hạn chế ở nói lạnh hơn và cao hơn.
Những con khỉ này buộc phải sống cao hơn trên núi.
Chẳng bao lâu nữa chúng sẽ chẳng còn nơi nào để đi.
Đó là một loài vật đang sống "bên bờ vực".
Dù bị cô lập trên đỉnh núi,
chúng không hẳn thoát khỏi tác động của con người
Như một hậu quả của biến đổi khí hậu,
loài khỉ này có thể nhanh chóng biến mất khỏi hành tinh chúng ta.
Châu Phi là lục địa nóng nhất thế giới.
Không nghi ngờ gì khi nó sẽ còn nóng hơn.
Sahara là sa mạc nóng rộng nhất thế giới.
Rất ít loài có thể sống sót trong những điều kiện khắc nghiệt này.
Dọc theo rìa sa mạc,
sự sống đang bám víu trên mặt cát xâm thực
Nhưng liệu còn bao lâu nữa?
Cùng với động vật hoang dã,
22 triệu người đang nỗ lực mang sự sống tới rìa mạc này.
Liệu có thể làm gì để ngăn chặn cát xâm thực vùng đất mong manh này?
Một ý tưởng là xây dựng bức tường cây xanh qua 11 quốc gia.
Dự án đã bắt đầu ở Senegal.
Nhưng như mọi ý tưởng lớn, nó có những vấn đề lớn.
Để 11 quốc gia phối hợp cùng nhau không hề dễ dàng
chỉ riêng việc tưới 8.000 km vành đai cây xanh
đã là một công việc đầy tham vọng.
Nhưng trên toàn châu Phi, người dân đang nhận thức tầm quan trọng của cây xanh...
như là một phần khung cảnh nơi họ sống
Nhóm tình nguyện viên này đã trồng gần 100 triệu cây giống.
Họ chỉ là một trong vô số nhóm hay cá nhân tương tự...
tình nguyện đảm trách nhiệm vụ tái sinh phần rừng của chính họ...
trên châu lục bao la này.
Cây đóng vai trò quan trọng với tương lai châu lục...
và thực sự rất quan trọng với phần còn lại của hành tinh.
Đây là lưu vực sông Congo.
Một trong những rừng nguyên sinh quan trọng nhất Trái đất
không chỉ vì mật độ...
động, thực vật ở đây.
Mà nó còn là một trong số những nhà máy năng lượng
sau gió và mưa trên hành tinh.
Mỗi hecta cây phát thải dưới dạng hơi nước,
gần 190.000 lít nước mỗi năm.
Lượng nước này bốc hơi vào bầu khí quyển để rồi được vận chuyển...
khắp hành tinh
Nghĩa là trung tâm điều tiết khí hậu của thế giới là những khu rừng nhiệt đới
Đáng tiếc là có một nhu cầu gỗ gần như vô độ...
ở châu Âu và Trung Quốc tại ngay chính những khu rừng này.
Điều đó gây ra một tác động rất lớn.
Trong khi rất nhiều rừng nhiệt đới bị đốn hạ một số nhà khoa học đang nhận thấy...
mối tương quan với sự biến đổi mô hình bão trên khắp châu Âu và Mỹ.
Và có xu hướng ngày càng cực đoan hơn.
Thật sửng sốt, khi 50% rừng nhiệt đới lưu vực Congo...
đã được cấp phép khai thác gỗ.
Tương lai rừng châu Phi chưa bao giờ nguy ngập hơn bây giờ.
Nhưng những hậu quả của sự ấm lên toàn cầu không giới hạn trên mặt đất.
Đại dương gần như hoàn toàn bao bọc Châu Phi.
Ở bờ biển phía đông này có những sinh vật cảm nhận...
biến đổi khí hậu theo cách kỳ lạ nhất.
Đây là một con con rùa xanh cái (green turtle).
Trong suốt cuộc đời nó sẽ du hành hàng ngàn dặm...
qua đại dương tìm kiếm thức ăn.
Nhưng chúng luôn trở lại chính bãi biển nơi chúng đã sinh ra...
để đẻ trứng.
Những quả trứng được vùi trong cát
rùa con sẽ xuất hiện sau khoảng hai tháng.
Nhưng có một điều kỳ lạ với những quả trứng rùa.
Đó là nhiệt độ nơi bảo quản trứng...
sẽ xác định giới tính hầu hết rùa con.
Nếu nhiệt độ cát cao, chúng nở ra rùa cái,
nếu thấp, sẽ nở ra rùa đực.
Sự ấm lên toàn cầu có thể gây tác động tiêu cực tới quần thể rùa.
Trong những năm tới con rùa cái này có thể rất khó tìm kiếm...
một con đực để giao phối.
Nhưng một nhóm bảo tồn địa phương đã nhận ra...
thế bất lợi của những con rùa nhỏ.
Họ không thể làm gì nhiều về biến đổi khí hậu,
nhưng họ đã cùng những ngư dân địa phương
nỗ lực cải thiện cơ hội sống sót của loài rùa.
Từng con rùa được thống kê
Vì vậy, mỗi lần có rùa bị thương hoặc vô tình vướng lưới,
nó được chuyển tới cho Kahindi Changawa và nhóm của anh.
Chúng tôi bắt đầu chỉ với 16 ngư dân
tập hợp cùng nhau từ năm 1998.
Giờ đã có hàng trăm ngư dân hợp tác cùng chúng tôi.
Quá trình găm cỏ ở rùa rất quan trọng khi kích thích thảm cỏ biển phát triển
đó là nơi tôm và tôm hùm cư trú...
và tất nhiên điều đó cũng giúp chính ngư dân.
Dự án có một trung tâm cứu hộ rùa...
Từ hai năm nay đây là nơi cư trú của Shella.
Con rùa này gặp nạn do một chiếc thuyền Nó bị đâm từ phía sau.
Nó bị mất ba sợi gân và tổn thương cột sống
Nó đang trong quá trình hồi phục.
Những vết thương của Shella đã ảnh hưởng đến sức nổi của nó.
Nó được chữa lành và được tạo điều kiện...
để phục hồi chức năng những chân chèo,
hằng ngày nó có một chuyến đi ngắn tới bờ biển.
Chúng tôi thường xuyên cho Shella tắm biển hàng ngày
lý do để làm vậy...
là giúp nó luyện tập.
Nó có cơ hội được ăn thức ăn tự nhiên
Chúng tôi tin rằng điều đó có ích cho nó và ngoài ra...
nó được vận động chân sau đều đặn hơn
Với Kahindi, nó là một trong những phần thưởng cho sự vất vả của anh.
Thực sự hứng thú. Rất ít người có vinh dự như tôi
khi được bơi cùng những con rùa và vui thích vì điều đó.
Tôi hứng thú với những gì đang làm. (Anh cười)
Shella chắc chắn mạnh khỏe hơn, nhưng niềm hy vọng về một ngày nào đó
sẽ được trở về đại đương đã không thành hiện thực.
Thật không may, nó yếu dần và cuối cùng đã chết.
Công việc này chắc hẳn có lúc thất bại.
Nhưng luôn có những con rùa mới được cứu hộ thành công.
Nó có khỏe mạnh không? Vâng, con này khỏe mạnh.
Nó có một vài vết bầm tím, có thể là do ngư cụ.
Giống như những đồng loại ở đây.
Oh, Vâng, ngoài ra nó khỏe chứ Nó rất khỏe.
Chúng ta bắt đầu chứ?
Kể từ năm 1998 đến nay, chúng tôi đã thả hơn 8.200 con rùa.
Điều đó khiến tôi thấy tự hào và vinh dự chúng tôi đã làm đươc rất nhiều việc
cho cộng đồng và đang thay đổi thái độ, hành vi của họ
Tôi tin rằng công việc của chúng tôi như một tổ chức đã thực sự thành công.
Một con rùa trẻ như vậy có thể đẻ từ 6,000 - 7,000 trứng
trong đời.
Nên dù chỉ một con rùa sống sót có thể tạo ra những kết quả rất lớn lao
Cứu sống dù chỉ một cá thể đòi hỏi nỗ lực rất lớn
và tất nhiên, cứu sống một loài đòi hỏi nỗ lực hơn rất nhiều.
Nhưng những nỗ lực anh hùng này chỉ là một giải pháp cục bộ.
Mỗi cá thể động vật là cấu thành của một câu chuyện lớn hơn rất nhiều,
một phần của một mạng lưới liên kết những động, thực vật
và chính cảnh quan cũng tạo nên một hệ sinh thái hoàn chỉnh.
Cứu những hệ sinh thái là chìa khóa cho tương lai hoang dã châu Phi.
Gorongosa ở Mozambique là một Công viên kỷ Jurassic hiện đại
Loài cá sấu lớn nhất thế giới thống trị nơi này.
Một số quái vật này dài tới sáu mét
và gần 50 tuổi.
Bằng cách nào đó, chúng đã thoát khỏi cuộc nội chiến kéo dài gần 20 năm
đã tràn qua Gorongosa.
95% những động vật lớn bị xóa sổ.
Nhưng 50 năm về trước quang cảnh rất khác
Đây từng là một điểm du lịch rất hấp dẫn
Một thiên đường hoang dã Du khách từ khắp nơi trên thế giới kéo đến
hấp dẫn bở sự phong phú và đông đảo của những loài động vật hoang dã.
Địa điểm nổi tiếng nhất với du khách là một nhà hàng cũ,
một đài quan sát dành cho sư tử bản địa.
Nhà hàng đã biến mất từ lâu.
Cùng với những con sư tử.
Gorongosa nhìn trống trải và thật khó để khôi phục lại
Nhưng không phải với tất cả mọi người.
Một dự án táo bạo, đầy tham vọng đã bắt đầu trong nỗ lực khôi phục lại công viên...
trở lại sự phong phú và lộng lẫy vốn có trước đây
Giai đoạn đầu tiên là xác định những loài động vật ngoài những con cá sấu
vẫn đang còn ở đây.
Nhóm nghiên cứu lập bản đồ và tiến hành thống kê...
tất cả những động vật lớn họ thấy trong công viên.
Nhưng mọi việc nhanh chóng trở nên rõ ràng rằng những động vật lớn này...
chỉ là một phần của câu chuyện.
Có lẽ quan trọng hơn cả là những sinh vật nhỏ bé khuất dưới chân.
Việc tìm hiểu những sinh vật này đang thu hút...
một số nhà nhà khoa học hàng đầu trên thế giới
Anh sắp cho tôi xem cái gì à? Đúng vậy, một thứ mới lạ
Giáo sư Ed Wilson là chuyên gia đa dạng sinh học hàng đầu
Dù đã 83 tuổi, ông vẫn theo đuổi niềm đam mê của mình - Loài kiến.
Ông thấy không, có một cái tổ lớn... Ồ. Để tôi lấy một mẫu vật.
Nếu nhìn xuống chân, anh có thể thấy chúng.
Đi bộ khắp nơi, một con kiến, một con bọ cánh cứng nhỏ...
Chúng là những gì tôi gọi là "những vật nhỏ bé vận hành trái đất."
Đó là sự đa dạng phong phú của đời sống côn trùng nơi đây...
tạo cho Gorongosa những triển vọng trong tương lai.
Những sinh vật này hình thành nên cơ sở của sự sống trong công viên.
Có vẻ rất khôi hài. Những sinh vật không xương sống nhỏ này.
Những sinh vật vốn thực hiện tất thảy mọi thứ biến đổi hầu hết năng lượng,
tận dụng hầu hết vật liệu
lại giúp chúng ta khôi phục những loài thú lớn với sư tự tin nhất định
Anh đã cho chúng vào lọ chưa? Tôi có ba con rồi. Ồ, tốt rồi!
Giáo sư Wilson là một trong những nhà khoa học đầu tiên...
khám phá khu vực này
cùng với nhà sinh học hoang dã địa phương Tonga Tortuda.
Nếu bạn có thể tập hợp tất cả chúng,
tất cả động vật không xương sống nhỏ này và định lượng chúng,
chúng còn nặng hơn rất nhiều so với tất cả động vật lớn gộp lại,
ngay cả khi công viên đã phục hồi hoàn toàn.
Những sinh vật nhỏ bé này cùng với thực vật và cây,
đã khiến nơi này có một chọn lựa khả thi...
để khôi phục những động vật lớn hơn.
Tôi không thể chắc chắn đây là một loài mới,
nhưng con vật này hoàn toàn có thể.
Công viên này đã sắp biến mất...
Và tôi vui mừng thông báo nó đang phục hồi.
Và đó là một trong những câu chuyện tuyệt vời.
Tôi nghĩ đó là niền cảm hứng,
Một gương sáng tiêu biểu để mọi công viên khác noi theo,
ngay cả những nơi đã bị tàn phá do hoạt động của con người.
Nhưng có một lý do khác tại sao Gorongosa trở nên quan trọng...
tới tương lai châu Phi và có lẽ với tất cả chúng ta.
Tại công viên này, nơi mọi người tới để chiêm ngưỡng, không chỉ những loài thú lớn
làm xúc động chúng ta, mà họ sẽ thấy Trái đất như nó đã từng thấy và cảm nhận
trước khi loài người xuất hiện.
Giải cứu những loài thú lớn rất quan trọng,
nhưng để điều đó thực sự thành công...
chúng ta phải bắt đầu tìm hiểu và gìn giữ thực vật
cùng những loài côn trùng đã nuôi sống cả một hệ sinh thái.
Nhờ đó những động vật lớn hơn mới phát triển mạnh
Gorongosa là một câu chuyện thực sự thành công
Chính phủ và các nhà quản lý cam kết thực hiện...
một kế hoạch phục hồi miền đất trở lại những gì vốn có.
Dù có thể không bao giờ hoàn toàn đúng như nó từng có trước chiến tranh,
nó vẫn có thể trở thành một hệ sinh thái phong phú và thịnh vượng.
Quy mô thách thức ở khắp châu Phi là rất lớn
Trên hết, đây là một lục địa khổng lồ.
Vương quốc Anh, Trung Quốc,
hoa Kỳ, Ấn Độ,
Nhật Bản và hầu hết phần còn lại của châu Âu
đều nằm gọn trong biên giới của nó.
Châu Phi vẫn duy trì 45% đất hoang trên trái đất.
Lớn nhất, hoang dã nhất hành tinh
và đó là lý do tại sao nó quan trọng.
Loài người đã sống cùng những động vật hoang dã ở đây...
lâu hơn bất kỳ nơi nào khác.
Nhưng giờ đây trong thể ký 21 số lượng động vật đang ở mức báo động
Dù muốn hay không, thế hệ này phải có trách nhiện...
chuyển giao thế giới động vật hoang dã cho thế hệ tiếp theo.
Điều đó nghĩa là phải chăm sóc động vật và vùng đất nơi họ sinh sống,
để vẫn còn không gian cho tất cả chúng ta cùng tồn tại.
Không ai biết trước tương lai sắp tới của con tê giác nhỏ này.
Hay những biến đổi mà chắc chắn sẽ xảy ra ở châu Phi...
sẽ tác động ra sao tới phần còn lại của thế giới và con vật nhỏ bé này.
Nhưng có một điều chắc chắn.
Những gì xảy ra ở đây quan trọng hơn bao giờ hết
và rằng mối liên hệ giữa phần còn lại của thế giới
tới đại lục địa này và những sinh vật đang sống trong đó
là quan trọng hơn bao giờ hết.
Dù sống ở bất kỳ đâu trên hành tinh tất cả chúng ta đều là một phần của cuộc chơi
của những gì là tương lai lục địa hoang dã này
HẬU TRƯỜNG
Châu Phi, cảnh quay cuối cùng.
Đó là một trong số chuyến đi tham vọng nhất của chúng tôi qua rất nhiều nơi
với nhiều rào cản kỹ thuật phải vượt qua Cảnh số 5, quay lần 1
Về phía tây là vùng rừng nhiệt đới rộng lớn tương đương Ấn Độ.
Máy bay trực thăng cho phép chúng tôi có được những khung cảnh đặc biệt...
Chúng tôi đang bắt đầu hành trình thực hiện chuyến đi đầu tiên
mở màn bộ phim Châu Phi cùng David.
Anh thầy sao khi quan sát từ nơi tôi ngồi?
(Cười)
.. và nỗ lực ghi hình không - đối - không.
'Chờ chút, David, Bắt đầu! "
Tôi đang bay trên Đại Thung lũng Great Rift ở Đông Phi.
Nhưng có lẽ sứ mệnh tham vọng nhất của phần ghi hình này...
là ghi hình cùng loài tê giác đen.
Chúng nổi tiếng hung dữ và thị lực kém,
chúng rất có thể đe dọa thiết bị hoặc người lạ.
(Tê giác khịt mũi, người kêu)
(Va chạm, tê giác gầm)
Nhưng tình cảnh của tê giác là một câu chuyện quan trọng...
khiến chúng tôi càng muốn lại gần nó hơn.
Chúng tôi cũng muốn gặp những người đang đang bảo vệ chúng.
Vì vậy, Đoàn chúng tôi đã tới để đánh giá mức độ khả thi khi ghi hình cự ly gần
một con tê giác tên là Elvis được con người nuôi đưỡng
Nó an toàn hơn tê giác hoang dã nhưng vẫn có rủi ro
nó có thể hành xử bất thường với người lạ
Nhân viên động vật hoang dã Tonga Kaseyo đẫn Elvis tới
và cho biết, nếu dùng gậy cà nhẹ nhàng sẽ giữ nó bình tĩnh.
Nhưng nếu có bất kỳ sai sót gì...
anh không thể làm được gì nhiều để cản Elvis nặng một tấn.
Thực tế này không thoát khỏi cặp mắt nhà quay phim Mike Fox.
Nó biết chúng tôi ở đây. Chúng tôi ở đây phải chiều theo ý nó
Nếu nó quyết định tiễn tất cả chúng tôi về thế giới bên kia...
nó sẽ làm được.
Giám đốc sản xuất Kate Broome kiểm tra với Tonga rằng nó đã an toàn...
để đoàn tiến lại gần hơn.
(Thông thường, chúng tôi ở trong xe Land Rovers.
(Họ nói rằng đã ổn để tới.)
(Đây là một cơ hội quá đặc biệt
(để được lại gần...
(Một con tê giác đen.)
Thử nghiệm diễn ra tốt đẹp với Elvis việc chuẩn bị ghi hình đã sẵn sàng
Vài tuần sau, đoàn trở lại lần này tôi tham ra cùng họ.
Nhưng tâm trạng của Elvis đã thay đổi. Nó dường như ương ngạnh hơn.
'Cho tới nay, tôi đã đứng trước rất nhiều động vật hoang dã,
'Nhưng đôi chân không không còn nhanh nhẹn như trước.
'Chúng tôi không muốn thử thách sự kiên nhẫn của Elvis
vì vậy chúng tôi bắt đầu ghi hình.
Một cái sừng có giá trị bằng trọng lượng của nó tính bằng vàng.
Và có một cách...
.. bảo vệ nó...
.. Là...
cắt rời sừng khỏi mũi.
Sao rồi? Cảnh quay rất tốt.
Chúng tôi kiểm tra xem đã quay đủ những gì cần thiết
' Elvis muốn chúng tôi hiểu rằng thế là đủ với nó rồi
Mọi người chú ý. Yeah. Tôi sẽ dẫn nó khỏi đường mòn
"thực ra, đó là một dấu hiệu tích cực
'khi Elvis không tỏ ra thân thiện
Tonga và những đồng nghiệp muốn Elvis giống như một con tê giác hoang dã
biết cảnh giác với con người
'điều đó đôi khi có thể giúp bảo vệ nó khỏi những kẻ săn trộm. '
May mắn nhé, Elvis.
Trong khi ghi hình, chúng tôi may mắn có một khu trại trang bị rất tốt.
Nó ở trong rừng và không thể tránh khỏi những động vật hoang dã.
Điều thú vị nhất khi...
cắm trại ngay giữa bãi trống là những con vật.
Nhưng đó cũng có thể là mối nguy hiểm.
Chắc chắn rồi.
Trong danh sách kẻ gây phiền nhiễu,
khỉ vervet.
Khỉ vervet đã đánh cắp sô cô la của tôi
cùng một que phát sáng trong số những dụng cụ y tế của chúng tôi.
Vì vậy, nếu thấy một khuôn mặt khỉ sáng trong đêm,
tôi sẽ tìm ra kẻ hư hỏng đã ăn cắp dụng cụ của chúng tôi.
Chúng còn để lại những "món quà nhỏ"
như một thẻ danh tính, khi chúng tới đó
Nhưng quản lý trại Andres phát hiện dấu hiệu của loài động vật đáng sợ hơn.
Vâng, những con sư tử đã tới khá gần, ngay phía sau lều.
Một số chắc chắn đã lại gần
và tôi không rõ...
Bạn có thể thấy vài vết trầy xước.
Tôi nghĩ có thể nó muốn soi gương.
'Sư tử trong trại đã đủ lo lắng rồi...
'nhưng khi tôi đã đang đọc sách thì... '
Uh - Oh. Ôi trời!
'.. Một con trâu rừng tiến vào.
"Một trong 5 loài thú lớn hung dữ và nguy hiểm nhất châu Phi.
KATE: Mike! Ở yên trong lều của anh.
Có David trong lều không?
Trâu thường di chuyển theo đàn, do vậy có điều gì đó khác lạ với nó.
Có thể nó muốn nghỉ chân như con người
Hoặc có thể nó là một kẻ bị đàn ruồng bỏ vì lý do nào đó
vì thế nó hung dữ hơn và có vẻ chán sống.
Nhưng tôi nghĩ rằng nó thấy khó chịu và chỉ chỉ muốn tản bộ...
và tự hỏi, liệu có thể kiếm chác chút đồ uống và bánh sandwich.
Tôi chỉ cảm nhận theo cách của minh.
Việc ghi hình của đoàn trùng hợp với sự xuất hiện mới nhất tại Lewa,
một chú tê giác con cần chăm sóc 24/24 giờ
Anh chàng bé nhỏ này mù bẩm sinh
và được những người trông nom chỉ đẫn mọi nơi, mọi lúc
Họ đã tách nó khỏi mẹ từ vài tuần trước,
vì mẹ nó không thể bảo vệ nó được nữa.
Nó rất dễ bị tổn thương và có thể bị dã thú ăn thịt
Nó thích thú bú hết một bình sữa.
'Mọi con tê giác đều là báu vật
vì vậy, nó dường như là một kết thúc phù hợp cho cảnh cuối cùng của bộ phim. '
Không ai biết rõ điều gì xảy ra tiếp theo với sinh linh nhỏ bé này,
hoặc không thực sự biết rõ những thay đổi gì sẽ diễn ra...
trên lục địa bao la nơi nó đang sống.
David, tôi thấy rằng...
Oh, lạ thật. Có kiến... ở mọi nơi.
Vâng, chờ một chút. Kiến. Kiến tấn công!
Tôi thực sự vô cùng xúc động
Những gì tôi nói ổn chứ? Vâng. Cô chắc chắn chứ?
Làm sao ông làm được vậy đã khiến tôi phát khóc, Tôi đã lo lắng, vì vậy...
David Attenborough đã khiến tôi khóc.
Khi nghĩ rằng công việc sắp hoàn tất lại có ai đó không muốn chúng tôi rời đi.
Xin chào, anh bạn nhỏ
"Nó bắt đầu rít lên và chúng tôi có một cuộc trò chuyện nhỏ ".
(Tê giác rít) Oh!
Oh.
Oh. Mm.
Oh!
"Hãy nghĩ mà xem, nó có một thế giới toàn màu đen?
"Nó có thể cảm nhận mùi và âm thanh, vì vậy...
Nó thích giao tiếp bằng âm thanh hơn khi không thể nhìn thấy gì
"Theo tôi, nó chỉ tò mò,
Anh bạn lại quay lại ư?
Oh!
(Tê giác rít)
'Có hy vọng với anh bạn nhỏ này
"Vì nó sắp được mổ mắt, nghĩa là...
'khi trưởng thành nó có thể trở về với tự nhiên
Giống như Elvis.
Tôi hy vọng nó được mổ đục thủy tinh thể.
Thật tuyệt vời nếu nó thành công.
Sinh linh bé nhó đáng yêu
Nguồn: Red Bee Media Ltd Dịch phụ đề: Hoàng Hà (Anabas) hahoangvn@gmail.com